مقالات

اوریگامی (折り紙) یا هنر کاغذ و تا چیست؟

اوریگامی چیست

 

اوریگامی (به ژاپنی: 折り紙) یا «هنر کاغذ و تا» یکی از کاردستیهای محبوب ژاپنی است که امروزه در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد.

هدف این هنر آفریدن طرح‌های جالب از کاغذ با کمک تاهای هندسی است. معنای لغوی این واژه در زبان ژاپنی «تا کردن کاغذ» این عمل در کشور ایران هم رایج است ست و تمام مدل‌های کاغذ و تا را دربردارد، حتی آنهایی که ژاپنی نیستند. اوریگامی فقط از تعداد کمی از تاهای گوناگون استفاده می‌کند، ولی همین تاها می‌توانند به روش‌های گوناگونی ترکیب شوند تا طرحهای متفاوتی ایجاد کنند.

به‌طور کلی، این طرحها با یک برگ کاغذ مربع شکل آغاز می‌شود، که هر روی آن ممکن است به رنگ متفاوتی باشد و بدون بریدن کاغذ و بدون استفاده از چسب یا دوخت ادامه می‌یابد. اوریگامی روش ارائهٔ اشکال است، که عمدتاً با خم کردن مادهٔ مورد استفاده کاغذ حاصل می‌شود.

اوریگامی یا هنر کاغذ و تا

تاریخچه Origami

روش ساخت کاغذ ظاهراً در حدود سال ۱۰۰ میلادی در چین شروع شد و تا بیش از پانصد سال به‌صورت یک راز نگهداری می‌شد. در حدود قرن ششم میلادی این صنعت توسط راهبان بودایی از چین به ژاپن وارد شد. سپس در نیمهٔ قرن هشتم میلادی و پس از تسلط اعراب مسلمان بر آسیای مرکزی، این صنعت توسط آنان به نقاط دیگر برده شد و در قرن دهم میلادی به مصر و در قرن دوازدهم میلادی به اسپانیا رسید. پس از ورود اعراب به سیسیل(Sicily)این صنعت وارد ایتالیا شد و کارگاه‌های کاغذسازی در ۱۲۷۶ در فابرینوی ایتالیا و در ۱۳۴۸ در تروی فرانسه آغاز به کار کردند. از این زمان به بعد یعنی از نیمهٔ دوم قرن چهاردهم میلادی مصرف کاغذ برای کتاب در اروپا متداول شد. اگر چه از ابتدای همین قرن استفاده از کاغذ در انگلستان رواج یافت، ولی اولین کارگاه تولید کاغذ در قرن پانزدهم در هرتفورد انگلستان برپا شد. اولین کارگاه ساخت کاغذ در آمریکای شمالی در سال ۱۶۹۰ ایجاد شد.

گروهی معتقدند که اولین بار خم کردن کاغذ در چین متداول شده‌است. استفاده از ماکت‌های کاغذی خانه، برای سوزاندن در مراسم تدفین از دلیل این ادعا است. اما شکی نیست که این ژاپنی‌ها بودند که هنر خم کردن کاغذ را کمال بخشیدند و به عبارتی از آن خود ساختند. البته هزینهٔ بالی تهیهٔ کاغذ موجب شده بود که از این هنر فقط برای مراسم خاص استفاده شود، مانند پروانه‌های کاغذی نر و ماده که برای تزیین فنجان‌ها در مراسم ازدواج استفاده می‌شد.

در دوره‌های مختلف تاریخی ژاپن، اوریگامی حضور داشته‌است. در خلل دورهٔ موروماچی، در قرون چهاردهم تا شانزدهم میلادی (۱۳۳۳–۱۵۷۳) اوریگامی مدرن به‌گونه‌ای اصولی توسط یک نویسندهٔ ناشناس نگاشته شده‌است. سپس در دورهٔ ادو (۱۶۰۳–۱۸۶۷) اوریگامی به‌صورت یک سرگرمی فراگیر درآمد که البته در آن زمان، Orisue نامیده می‌شد. کتاب “چگونه ۱۰۰۰ مرغ ماهیخوار با کاغذ بسازیم؟” در سال ۱۷۹۷ در ژاپن به چاپ رسید. در دورهٔ میجی (۱۸۶۸–۱۹۱۲) اوریگامی در برنامهٔ درسی مدارس و حتی مهدکودک‌ها وارد شد. تا کودکان هنر و مهارت کار با انگشتان را بیاموزند. از آن زمان تاکنون کاغذ مربعی ۱۵ در ۱۵ سانتی‌متری اوریگامی در همه‌جا فروخته می‌شود و اوریگامی برای سرگرمی و آموزش در مقیاس وسیع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نوع کاغذهای مورد استفاده

تمام کاغذهایی که نازک، صاف و مقاوم باشد و در تا کردن تغییر شکل ندهد، برای این کار مناسب است.

کاغذهای متفاوتی از قبیل کاغذ دفتر، مجله، بسته‌بندی، نامه، روغنی، کادو و شفاف وجود دارد که هرکدام برای ساختن شکلی مناسب است.

اوریگامی یا هنر کاغذ و تا

رنگ کاغذ

اگر بتوانیم قبل از ساختن هر مدل، کاغذی بارنگ و نقش مناسب انتخاب کنیم، مدل ما زیباتر و واقعی‌تر می‌شود.

اندازه کاغذ

کاغذ مورد مصرف، اندازه مشخصی ندارد ولی بهتر است از کاغذهایی به شکل مربع به ضلع ۱۲ تا ۲۰ سانتی‌متر استفاده شود. اگر بخواهید شکل‌ها را بزرگ‌تر بسازید باید کاغذتان مقاوم‌تر باشد تا هنگام تا کردن تغییر شکل ندهد.

اوریگامی یا هنر کاغذ و تا

کاربرد اوریگامی

  • کاربرد اوریگامی در کیهان شناسی :

سال‌ها دانشمندان از تلسکوپ‌های فضایی و زمینی در کنار یکدیگر بهره برده‌اند، زیرا راکت‌ها قادر نیستند تلسکوپ‌های فضایی با سایز تلسکوپ‌های زمینی را به فضا پرتاب کنند. راه حل جدید یافته شده، fold کردن تلسکوپ فضایی و پرتاب آن به فضا است. “Eyeglass تلسکوپ ساخته شده به این“ روش است. کشتی‌های فضایی نیز هم‌ اکنون به همین روش تا شده، به فضا پرتاب می‌شوند.

  • کاربرد اریگامی در ریاضیات:

رابطه عمیق و تنگاتنگ ریاضیات و اوریگامی انکار ناپذیر است، اما به عنوان مثال به حل مسئله سکه قسمت کردن زاویه در اینجا اشاره می‌کنیم، که سال‌ها ذهن‌ها را درگیر کرده بود و بالاخره بیست سال پیش با روش اوریگامی حل شد.

  • کاربرد اریگامی در بیولوژی:

Folding پروتئین‌ها و DNA، بحثی است که امروزه بسیار بر روی آن کار می‌شود و تاکنون پروتئین‌های بسیاری با تا کردن ساخته شده‌اند.

  • کاربرد اوریگامی در مهندسی:

یکی از هزاران کاربرد اوریگامی، استفاده از آن در ساخت کیسهٔ هوا یا ایربگ اتومبیل است، که باید نهایت ظرافت و دقت در ساخت آن لحاظ شود.

  • کاربرد اوریگامی در زندگی روزمره:

Origami Folding نقشه‌های جغرافیایی یا مثلاً نقشهٔ سیستم حمل و نقل شهری از مواردی است که امروزه مطرح شده و با کمک اوریگامی می‌توان به عنوان مثال تمام قسمت‌های یک جاده را از ابتدا تا انتها به صورت متصل مشاهده کرد.

(به قول استاد اوریگامی “تاکتوشی نوجی ما” مدرس دانشگاه “کیوتو” تئوری اوریگامی را می‌توانیم برای همه چیز استفاده کنیم، زیرا همه جا هست. «او مردم را در حالی تصور می‌کند که در مبل‌های تاشو خود نشسته‌اند و در هنگام زلزله، خانه‌های آن‌ها به جای فروریختن، فقط مقداری تا می شود. نوجی ما با استفاده از اصول اوریگامی، در حال کار روی طرحی است که استفاده از انرژی در ماهواره‌ها را بهینه می‌سازد.

«آچیرو هاگیوارا» دانشمند ژاپنی، در حال پیدا نمودن راهی است که قسمت تاشونده‌ای در خودروها ساخته شود تا انرژی تصادف به جای تخریب، در آن قسمت‌ها جذب شود.

رابرت جی نگ، کیسه هوایی برای خودروها طراحی نموده است که به راحتی در هنگام تصادف باز شده و سرنشین‌ها را از صدمه دیدن محافظت می‌کند.

ساختمان بزرگترین تلسکوپ فضایی جهان به نام چشم شیشه‌ای، بر اساس قوانین اوریگامی طراحی گردیده است؛ این تلسکوپ مثل یک گل باز می‌شود. مساحت این تلسکوپ در حالت باز، بیشتر از مساحت یک زمین فوتبال می‌باشد. این تلسکوپ براساس نرم‌افزار “تری میکر” ساخته شده‌است، که پژوهشگر سابق ناسا آقای “رابرت لنگ” آن را طراحی نموده است، و با همکاری دانشمندان لبراتوار “لرنس لیورمور” در کالیفرنیا ساخته شد.

ساختمان کتابخانه عمومی شهر «سیاتل» بر اساس اوریگامی ساخته شده است. طراح این بنا، «رم کولهاس» آلمانی و «جوشا راموس» هستند. یکی از کاربردهای اوریگامی ساخت بناهای زیبا و مقاوم در برابر زلزله است.

اوریگامی در ساخت نقشه‌ها، چادرها، ظرف‌های غذا و گنبد استادیوم‌ها، کمک شایان توجهی کرده ‌است.

  • کاربرد اوریگامی در معماری:

اوریگامی در طرح‌های مفهومی معماری هم کاربرد دارد. مدت‌هاست که معماران از طریق پروژه‌های مفهومی مشغول بررسی جنبه‌های مختلف «معماری مطابقت‌پذیر» هستند. یکی از این پروژه‌ها مربوط به دانشجویانی در «مؤسسهٔ معماری پیشروی کاتالونیا» در شهر بارسلونا است. محققان در این پروژه که «Translated Geometries» نامیده می‌شود، تلاش می‌کنند کامپوزیتی تولید کنند که بتواند در اثر گرما، رطوبت و نور تغییر شکل دهد و سپس به حالت اولیه خود برگردد. اگر این کامپوزیت در معرض حرارتی بین ۶۰ تا ۷۰ درجهٔ سانتیگراد قرار بگیرد، وارد مرحله‌ای می‌شود که می‌تواند تغییر شکل بدهد. نمونه‌ای که این گروه از محققان ساخته‌اند از اوریگامی الهام گرفته‌ است و می‌تواند به سمت فضای داخل یا خارج خودش تا بخورد.

آموزش اوریگامی به کودکان موجب پرورش خلاقیت، کمک به آموزش مفهوم هندسه، حجم و تجسم سه بعدی، آموزش مفاهیم ریاضی و مهندسی، تقویت مهارت چشم و دست، تقویت هوش و مغز، ارزشمند کردن مفاهیم هنری و زیبا شناختی، افزایش اعتماد به نفس، یادگیری صبر و شکیبایی، کمک به کاهش تنش‌ها و فشارهای روزانه و نیز تقویت و افزایش توانایی‌های فردی و اجتماعی می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *